നാഡീപരീക്ഷാ ശാസ്ത്രവും സമഗ്ര രോഗനിർണ്ണയവും (Nadeechikitsa)
രോഗിയുടെ ശരീരത്തിലെ സൂക്ഷ്മ സ്പന്ദനങ്ങൾ തൊട്ടറിഞ്ഞ് രോഗവും രോഗകാരണവും കൃത്യമായി കണ്ടെത്തുന്ന ദിവ്യവും അതീവ വൈജ്ഞാനികവുമായ ശാസ്ത്രശാഖയാണ് നാഡീപരീക്ഷ. ഇതിന്റെ വിവിധ തലങ്ങളും രോഗനിർണ്ണയ പ്രക്രിയകളും ഇവിടെ സവിസ്തരം പ്രതിപാദിക്കുന്നു.
1. നാഡീ സ്പന്ദന സിദ്ധാന്തങ്ങൾ (Advanced Pulse Science)
നാഡീപരീക്ഷ വെറുമൊരു ശാരീരിക പരിശോധനയല്ല, മറിച്ച് ശരീരത്തിലെ പ്രാണശക്തിയുടെ (Prana) സഞ്ചാരഗതിയെ നിരീക്ഷിക്കലാണ്. ഹൃദയത്തിൽ നിന്ന് പ്രവഹിക്കുന്ന ദശധമനികൾ വഴിയാണ് ഈ സ്പന്ദനം മണിബന്ധത്തിൽ പ്രകടമാകുന്നത്. വാതത്തിന്റെ പ്രാണൻ, പിത്തത്തിന്റെ സാധകൻ, കഫത്തിന്റെ തർപ്പകൻ എന്നീ ഉപദോഷങ്ങളുടെ സന്തുലിതാവസ്ഥ ഇതിലൂടെ മനസ്സിലാക്കാം.
2. വിരലുകൾ അമർത്തേണ്ട വിദ്യ (Finger Placement & Pressure Levels)
ധമനിയെ ശരിയായ രീതിയിൽ അമർത്തുമ്പോൾ മാത്രമേ മൂന്ന് ദോഷങ്ങളുടെയും സൂക്ഷ്മതുടിപ്പ് വേർതിരിച്ചറിയാൻ സാധിക്കൂ. ഇതിനായി മൂന്ന് വ്യത്യസ്ത മർദ്ദങ്ങൾ (Pressure levels) പ്രയോഗിക്കുന്നു:
- ഉപരിതല സ്പർശം (Superficial Pressure): വിരലുകൾ മൃദുവായി ധമനിയുടെ മുകളിൽ മാത്രം വെക്കുക. ഇത് ശരീരത്തിൽ പെട്ടെന്നുണ്ടായ ദോഷവ്യതിയാനങ്ങളെ (Vikruti) കാണിക്കുന്നു.
- മധ്യതല സ്പർശം (Medium Pressure): ധമനിയെ പകുതിയോളം അമർത്തി നോക്കുക. ഇത് ദഹനാഗ്നിയുടെയും ശരീരകലകളുടെയും (Dhatu) നിലവിലെ ഭാവം വ്യക്തമാക്കുന്നു.
- ആഴത്തിലുള്ള സ്പർശം (Deep Pressure): വിരലുകൾ അസ്ഥിയോട് മുട്ടുന്ന രീതിയിൽ നന്നായി അമർത്തുക. ഇത് രോഗിയുടെ ജന്മനാ ഉള്ള ശാരീരിക ഘടനയായ പ്രകൃതിയെ (Prakruti) തിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കുന്നു.
പരിശോധനാ രീതി: പുരുഷന്മാരിൽ വലതുകൈയിലും സ്ത്രീകളിൽ ഇടതുകൈയിലുമാണ് നാഡി പരിശോധിക്കേണ്ടത്. തള്ളവിരലിന്റെ ചുവട്ടിൽ നിന്ന് ഒരു വിരൽ അകലത്തിലാണ് വിരലുകൾ വെയ്ക്കേണ്ടത്.
3. 50 നാഡീ സ്പന്ദന ഭേദങ്ങളും രോഗനിർണ്ണയ വിവരങ്ങളും (50 Pulse Variations Registry)
വൈദ്യന്മാർ വിരലുകളിൽ തിരിച്ചറിയുന്ന 50 വ്യത്യസ്ത സ്പന്ദന രീതികളും അവ കാണിക്കുന്ന രോഗവിവരങ്ങളും താഴെ പ്രതിപാദിക്കുന്നു:
i. വാത സ്പന്ദനങ്ങൾ (Vata Pulses - 10)
1. സർപ്പഗതി (Serpentine Pulse): പാമ്പ് ഇഴയുന്നതുപോലെയുള്ള തെന്നി നീങ്ങുന്ന തുടിപ്പ്. കുടലിലെ വാതകോപത്തെയും സന്ധി വേദനകളെയും കാണിക്കുന്നു.
2. ജൂകഗതി (Leech-like): വളരെ സാവധാനത്തിൽ വിരലുകളുടെ അടിയിൽ ഇഴയുന്ന സ്പന്ദനം. രക്തത്തിലെ കഫ-വാത സമ്പർക്കം കാണിക്കുന്നു.
3. ദ്രുതഗതി (Rapid Vata): അതിവേഗത്തിൽ താളമില്ലാതെ തുടിക്കുന്നത്. ഭയം, മാനസിക ഉത്കണ്ഠ എന്നിവയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
4. വക്രഗതി (Zigzag): വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞു തുടിക്കുന്നത്. നാഡീവ്യൂഹത്തിലെ കടുത്ത വലി വേദനകളെ കാണിക്കുന്നു.
5. ശൂന്യനാഡി (Empty Pulse): വിരൽ അമർത്തുമ്പോൾ സ്പന്ദനം ഇല്ലാതാകുന്നത്. കടുത്ത വിളർച്ചയെയും ബലഹീനതയെയും കാണിക്കുന്നു.
6. രൂക്ഷനാഡി (Rough Pulse): തടസ്സങ്ങളോടെ പരുക്കനായി തുടിക്കുന്നത്. ശരീരത്തിലെ ഉണക്കത്തെയും സന്ധികളിലെ വരൾച്ചയെയും കാണിക്കുന്നു.
7. ചപലനാഡി (Restless Pulse): പെട്ടെന്ന് ഇടവിട്ട് ചാടുന്ന തുടിപ്പ്. ഹൃദയമിടിപ്പ് വ്യതിയാനങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
8. അസ്ഥിരനാഡി (Erratic Vata): താളമില്ലാതെ മുന്നോട്ടും പിന്നോട്ടും ചാടുന്നത്. വാതത്തിന്റെ പ്രകോപാവസ്ഥ.
9. പ്രാണവാത നാഡി (Prana Vata): ചൂണ്ടുവിരലിൽ അമിത തുടിപ്പ്. ശ്വാസംമുട്ടൽ, വിട്ടുമാറാത്ത തലവേദന എന്നിവയുടെ ലക്ഷണം.
10. അപാനവാത നാഡി (Apana Vata): വളരെ ആഴത്തിൽ തുടിക്കുന്നത്. മൂത്ര തടസ്സം, കടുത്ത മലബന്ധം എന്നിവ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
ii. പിത്ത സ്പന്ദനങ്ങൾ (Pitta Pulses - 10)
11. മണ്ഡൂകഗതി (Froglike Pulse): തവള ചാടുന്നത് പോലെ മുകളിലേക്ക് മുട്ടി വീഴുന്ന സ്പന്ദനം. ശരീരത്തിലെ ചൂട്, അൾസർ, നീർക്കെട്ട് എന്നിവയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
12. കാകഗതി (Crow-like): കാക്ക കൊത്തുന്നത് പോലെ പെട്ടെന്ന് വന്ന് പോകുന്ന കടുത്ത സ്പന്ദനം. രക്തസമ്മർദ്ദം കൂടിയ അവസ്ഥ.
13. തൈത്തിരഗതി (Partridge-like): ഇരട്ടത്തുടിപ്പോടെ മുകളിലേക്ക് വരുന്നത്. അസിഡിറ്റിയുടെ ആധിക്യം.
14. ഉഷ്ണനാഡി (Hot Pulse): വിരലുകൾ തൊടുമ്പോൾ ചൂട് അനുഭവപ്പെടുന്നത്. കടുത്ത പനിയും ശരീരതാപവും കാണിക്കുന്നു.
15. തീക്ഷ്ണനാഡി (Intense Pitta): മധ്യവിരലിൽ അതിശക്തമായി അടിക്കുന്നത്. കരളിലെ ചൂടും ദഹനക്കേടും കാണിക്കുന്നു.
16. സാധകപിത്ത നാഡി: വികാരക്ഷോഭങ്ങൾ കാരണം ഉണ്ടാകുന്ന അമിത വേഗതയുള്ള തുടിപ്പ്.
17. രഞ്ജകപിത്ത നാഡി: കരൾ വീക്കവും രക്തദോഷങ്ങളും കാണിക്കുന്ന തുടിപ്പ്.
18. ഭ്രാജകപിത്ത നാഡി: ചർമ്മത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന തിണർപ്പുകളും ചൊറിച്ചിലും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
19. ചഞ്ചലപിത്ത നാഡി: നെഞ്ചെരിച്ചിലും കടുത്ത പുളിച്ചുതികട്ടലും വ്യക്തമാക്കുന്നു.
20. ശീഘ്രപിത്ത നാഡി: അണുബാധകൾ കൊണ്ടുള്ള പനിയുടെ പ്രാരംഭ ഘട്ടം കാണിക്കുന്നു.
iii. കഫ സ്പന്ദനങ്ങൾ (Kapha Pulses - 10)
21. ഹംസഗതി (Swan-like Pulse): അരയന്നം നീന്തുന്നതുപോലെ സാവധാനം അടിത്തട്ടിൽ അമർന്നു തുടിക്കുന്നത്. ശരീരത്തിലെ നീര്, കഫക്കെട്ട് എന്നിവയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
22. മയൂരഗതി (Peacock-like): വളരെ ശാന്തമായി നിശ്ചിത താളത്തിൽ തുടിക്കുന്നത്. ആരോഗ്യകരമായ ശരീര പ്രകൃതിയെ കാണിക്കുന്നു.
23. ഗജഗതി (Elephant-like): മന്ദഗതിയിൽ അതിശക്തമായി തുടിക്കുന്നത്. അമിത വണ്ണവും കുടലിലെ കഫക്കെട്ടും കാണിക്കുന്നു.
24. മന്ദനാഡി (Slow Pulse): വളരെ വേഗത കുറഞ്ഞ തുടിപ്പ്. അലസതയും മന്ദമായ മെറ്റബോളിസവും കാണിക്കുന്നു.
25. തർപ്പകകഫ നാഡി: തലയിലെ കഫക്കെട്ടും കടുത്ത മൈഗ്രേനും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
26. അവലംബകകഫ നാഡി: ശ്വാസകോശത്തിലെ കടുത്ത കഫക്കെട്ടും ആസ്ത്മയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
27. ക്ലേദകകഫ നാഡി: ആമാശയത്തിലെ ദഹനക്കേടും വിശപ്പില്ലായ്മയും വ്യക്തമാക്കുന്നു.
28. ശ്ലേഷ്മനാഡി (Sluggish Pulse): വിരലിൽ ഒട്ടിപ്പിടിക്കുന്ന തരം സ്പന്ദനം. ശരീരത്തിൽ അമ്ലത്വം കൂടിയ അവസ്ഥ.
29. സ്ഥിരകഫ നാഡി: ഒട്ടും വേഗത മാറാത്ത ശാന്തമായ തുടിപ്പ്.
30. ഭാരനാഡി (Heavy Kapha): ശരീരത്തിൽ നീർക്കെട്ടും അമിത കൊഴുപ്പും ഉള്ളതിന്റെ അടയാളം.
iv. ദ്വന്ദ്വജ-സന്നിപാത സ്പന്ദനങ്ങൾ (Mixed Pulses - 10)
31. വാത-പിത്ത നാഡി: പാമ്പ് ഇഴയുന്നതുപോലെ വന്ന് തവളയെപ്പോലെ ചാടുന്നത്. ശരീരത്തിലെ വാത-പിത്ത കോപം.
32. പിത്ത-കഫ നാഡി: താളത്തിൽ വന്ന് പതുക്കെ അമരുന്നത്. കരൾ രോഗങ്ങളും കഫക്കെട്ടും ഒരുമിച്ചുള്ള അവസ്ഥ.
33. വാത-കഫ നാഡി: തണുപ്പും വിറയലും കാണിക്കുന്ന സാവധാനത്തിലുള്ള വക്രഗതി.
34. സന്നിപാതനാഡി (Tri-dosha): അതിവേഗത്തിൽ വന്ന് പെട്ടെന്ന് നിലച്ചുപോകുന്നത്. അതീവ ഗുരുതര അവസ്ഥ.
35. മൃത്യുനാഡി (Near-Death Pulse): നൂലുപോലെ വളരെ നേർത്തു വല്ലപ്പോഴും മാത്രം സ്പന്ദിക്കുന്നത്. ആയുസ്സ് ഒടുങ്ങുന്നതിന്റെ ലക്ഷണം.
36. അസാധ്യനാഡി: വിരലുകൾ അമർത്തിയാൽ ഒട്ടും സ്പർശം ലഭിക്കാത്ത കടുത്ത രോഗാവസ്ഥ.
37. ജീർണ്ണനാഡി: വിട്ടുമാറാത്ത രോഗങ്ങൾ കാരണം ശരീരം ദുർബലമായ അവസ്ഥയിലെ വളരെ തണുത്ത സ്പന്ദനം.
38. ആമനാഡി (Toxin Pulse): ശരീരമാസകലം വിഷാംശം നിറഞ്ഞ കട്ടിയുള്ളതും വേഗത്തിലുള്ളതുമായ തുടിപ്പ്.
39. നിരാമനാഡി: ശരീരം വിഷവിമുക്തമായതിന്റെ അടയാളമായ തെളിഞ്ഞ ലഘുവായ തുടിപ്പ്.
40. ഭയനാഡി: പേടി കാരണം ഹൃദയം വേഗത്തിൽ തുടിക്കുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന നേർത്ത സ്പന്ദനം.
v. ധാതു-അവയവ സ്പന്ദനങ്ങൾ (Dhatu & Organ Pulses - 10)
41. രസധാതു നാഡി: ചർമ്മത്തിന്റെ നനവും രക്തചംക്രമണവും സൂചിപ്പിക്കുന്ന മൃദുവായ തുടിപ്പ്.
42. രക്തധാതു നാഡി: ഹീമോഗ്ലോബിന്റെ അളവും രക്തയോട്ടവും കാണിക്കുന്ന ചൂടുള്ള ശക്തമായ തുടിപ്പ്.
43. മാംസധാതു നാഡി: പേശികളുടെ ബലവും ദൃഢതയും കാണിക്കുന്ന ഉറപ്പുള്ള സ്പന്ദനം.
44. മേദോധാതു നാഡി: കൊഴുപ്പിന്റെ അളവ് കാണിക്കുന്ന സാവധാനത്തിലുള്ള കൊഴുത്ത തുടിപ്പ്.
45. അസ്ഥിധാതു നാഡി: എല്ലുകളുടെ ബലം കാണിക്കുന്ന കട്ടിയുള്ള ആഴത്തിലുള്ള സ്പന്ദനം.
46. മജ്ജാധാതു നാഡി: നാഡീവ്യൂഹത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം കാണിക്കുന്ന വിറയലോടെയുള്ള നേർത്ത സ്പന്ദനം.
47. ശുക്രധാതു നാഡി: ലൈംഗിക ശേഷിയും ബീജബലവും കാണിക്കുന്ന ഉന്മേഷമുള്ള സ്പന്ദനം.
48. ഹൃദയ സ്പന്ദനം: ഹൃദയത്തിന്റെ വാൽവുകളുടെയും മസിലുകളുടെയും ബലം കാണിക്കുന്നത്.
49. വൃക്ക സ്പന്ദനം: കിഡ്നിയുടെ ഫിൽട്രേഷൻ ശേഷി കാണിക്കുന്ന അടിത്തട്ടിലെ ചെറിയ സ്പന്ദനം.
50. യകൃത് സ്പന്ദനം: കരളിന്റെ പ്രവർത്തനം കാണിക്കുന്ന ചൂടുവിരലിലെ അതിശക്തമായ സ്പന്ദനം.
4. അഷ്ടസ്ഥാന പരീക്ഷാ നിയമങ്ങൾ (The 8 Diagnoses Protocol)
നാഡീപരീക്ഷയ്ക്ക് പുറമെ രോഗനിർണ്ണയത്തിന്റെ പൂർണ്ണതയ്ക്കായി ആയുർവേദ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ നിർദ്ദേശിക്കുന്ന 8 പ്രധാന ശാരീരിക പരിശോധനകൾ താഴെ വിശദീകരിക്കുന്നു:
മണിബന്ധത്തിലെ ധമനിയുടെ സ്പന്ദനം നോക്കി ശരീരത്തിലെ ത്രിദോഷങ്ങളുടെ (വാത, പിത്ത, കഫ) പ്രവാഹം കണ്ടെത്തുന്നു. ചൂണ്ടുവിരലിൽ വാതവും, നടുവിരലിൽ പിത്തവും, മോതിരവിരലിൽ കഫവും അറിയാൻ കഴിയും. ഇത് രോഗനിർണ്ണയത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനമായ ഒന്നാം ഘട്ടമാണ്.
രോഗിയുടെ രാവിലെ പുറന്തള്ളുന്ന രണ്ടാമത്തെ മൂത്രം ശേഖരിച്ച് അതിന്റെ നിറം, പത എന്നിവ പരിശോധിക്കുന്നു.
തൈലബിന്ദു പരീക്ഷ (Oil Drop Test): ഒരു പാത്രത്തിൽ മൂത്രമെടുത്ത് അതിലേക്ക് പതുക്കെ ഒരു തുള്ളി എള്ളെണ്ണ ഒഴിക്കുക.
• എണ്ണത്തുള്ളി വേഗത്തിൽ പരന്നാൽ: രോഗം എളുപ്പത്തിൽ മാറുന്നതാണ് (സാധ്യം).
• എണ്ണത്തുള്ളി പരക്കാതെ അങ്ങനെ തന്നെ നിന്നാൽ: രോഗം മാറ്റാൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണ് (കൃച്ഛ്രസാധ്യം).
• എണ്ണത്തുള്ളി താണുപോയാൽ: രോഗം ഭേദമാക്കാൻ അതീവ പ്രയാസമാണ് (അസാധ്യം).
• എണ്ണ കിഴക്കോട്ട് പരന്നാൽ സുഖവും, തെക്കോട്ട് പരന്നാൽ രോഗവർദ്ധനവും ഫലം.
മലത്തിന്റെ നിറം, ദുർഗന്ധം, കട്ടി എന്നിവ പരിശോധിക്കുന്നു.
ജല പരീക്ഷ (Stool Float Test): രോഗിയുടെ മലത്തിന്റെ ചെറിയൊരു ഭാഗം വെള്ളത്തിലിട്ട് നോക്കുക.
• മലം വെള്ളത്തിൽ താണുപോയാൽ: അത് ശരീരത്തിൽ ദഹിക്കാത്ത വിഷാംശം (ആമം - Ama) അടിഞ്ഞുകൂടിയതിന്റെ ലക്ഷണമാണ്.
• മലം വെള്ളത്തിൽ പൊന്തിക്കിടന്നാൽ: അത് ശരീരം പൂർണ്ണമായി ശുദ്ധവും ദഹനം കൃത്യവുമായതിന്റെ (നിരാമം - Nirama) ലക്ഷണമാണ്.
നാവിന്റെ മുകളിലെ മാറ്റങ്ങൾ നോക്കി ദഹന വ്യവസ്ഥയും ശരീരത്തിലെ ദോഷാവസ്ഥയും മനസ്സിലാക്കാം:
• നാവ് കറുത്ത്, വരണ്ട്, വിണ്ടുകീറിയതാണെങ്കിൽ: കടുത്ത വാതകോപം.
• നാവ് കടുത്ത ചുവപ്പ് അല്ലെങ്കിൽ മഞ്ഞ നിറത്തിൽ എരിച്ചിലോടെ കാണുന്നുവെങ്കിൽ: പിത്തകോപം.
• നാവിന് മുകളിൽ കട്ടിയുള്ള വെളുത്ത ഒട്ടിപ്പിടിക്കുന്ന കോട്ടിംഗ് (വെളുപ്പ് രാശി) ഉണ്ടെങ്കിൽ: കഫക്കോപവും ആമത്തിന്റെ (ദഹിക്കാത്ത വിഷാംശം) സാന്നിദ്ധ്യവും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
സംസാര ശബ്ദത്തിന്റെ ഗാംഭീര്യവും സ്വരഭാവവും നോക്കി ദോഷങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്നു:
• പരുക്കൻ, തടസ്സങ്ങളുള്ള, വളരെ നേർത്ത ശബ്ദം: വാതകോപം.
• ഉയർന്ന, ദേഷ്യം കലർന്ന, തീക്ഷ്ണമായ ശബ്ദം: പിത്തകോപം.
• ഗാംഭീര്യമുള്ള, വലിവുള്ള, മധുരവും കനവുമുള്ള ശബ്ദം: കഫകോപം.
രോഗിയുടെ ചർമ്മം തൊട്ടുനോക്കി ശരീര ഊഷ്മാവും നനവും മനസ്സിലാക്കുന്നു:
• ചർമ്മം തണുത്തതും, പരുക്കനും, വരണ്ടതുമാണെങ്കിൽ: വാതകോപം.
• ചർമ്മം ചൂടുള്ളതും, കടുത്ത വിയർപ്പോടു കൂടിയതുമാണെങ്കിൽ: പിത്തകോപം.
• ചർമ്മം തണുത്ത്, മിനുസമുള്ളതും, എണ്ണമയമുള്ളതുമാണെങ്കിൽ: കഫകോപം.
കണ്ണുകളുടെ നിറവും തിളക്കവും ചലനവും പരിശോധിക്കുന്നു:
• കണ്ണ് കറുപ്പോ മങ്ങിയ ചാരനിറത്തിലോ ആയി അടിക്കടി ചിമ്മുക: വാതകോപം.
• കണ്ണ് ചുവക്കുകയോ മഞ്ഞ നിറമാകുകയോ ചെയ്യുക, വെളിച്ചം നോക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ട്: പിത്തകോപം.
• കണ്ണ് വെളുത്ത് തിളക്കമുള്ളതും, നനഞ്ഞതും, വലിയ കൺപീലികളോടു കൂടിയതുമാവുക: കഫകോപം.
രോഗിയുടെ നടപ്പ്, ശരീര ഘടന, മുഖഭാവം എന്നിവ വിലയിരുത്തുന്നു:
• ശരീരം വരണ്ടതും, ഉയരമുള്ളതോ വല്ലാതെ കുറിയതോ ആയ അസ്ഥികൾ പ്രകടമായ ഘടന: വാത പ്രകൃതി.
• ഇടത്തരം പേശീബലമുള്ളതും, ചുവന്ന നിറത്തോടു കൂടിയതുമായ ശാരീരിക ഘടന: പിത്ത പ്രകൃതി.
• കട്ടിയുള്ള സന്ധികളും, തടിച്ചതും, കൊഴുത്തതുമായ ബലിഷ്ഠമായ ശരീര ഘടന: കഫ പ്രകൃതി.
5. അതീവ ജാഗ്രതകളും നിരോധനങ്ങളും (Warnings & Contraindications)
താഴെ പറയുന്ന സാഹചര്യങ്ങളിൽ നാഡി പരിശോധിച്ചാൽ തെറ്റായ ദോഷ തുടിപ്പുകൾ കാരണം രോഗം മാറ്റി നിർണ്ണയിക്കാൻ ഇടയാകും:
- ഭക്ഷണത്തിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ: ഈ സമയത്ത് ആമാശയത്തിലേക്ക് രക്തയോട്ടം കൂടുന്നതിനാൽ പിത്തനാഡി അമിതമായി കാണിച്ച് തെറ്റിദ്ധാരണയുണ്ടാക്കും.
- വെയിൽ കൊണ്ട് വന്നയുടൻ: അമിതമായ ചൂടിൽ ശരീരതാപം കാരണം പിത്ത സ്പന്ദനം അമിതമായിരിക്കും.
- മാനസിക വിക്ഷോഭം: അമിതമായ ദേഷ്യം, സങ്കടം, ഭയം എന്നിവയുള്ളപ്പോൾ നാഡി ക്രമരഹിതമായി ചാടും.
6. നാഡീപരീക്ഷണ സിദ്ധി മന്ത്രങ്ങൾ (Mantra Part)
ധന്വന്തരി ജ്ഞാന മന്ത്രം
सर्वलोकाधिपतये नमो नमः॥
സർവ്വലോകാധിപതയേ നമോ നമഃ॥
അമൃതകലശം കൈകളിലേന്തിയവനും, പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ നാഥനും, സർവ്വ രോഗങ്ങളെയും ഭയത്തെയും ഇല്ലായ്മ ചെയ്യുന്നവനുമായ ധന്വന്തരി ഭഗവാനെ ഞാൻ വണങ്ങുന്നു.